De rupsen van de eikenprocessievlinder zijn al enkele jaren een bekend verschijnsel en kunnen voor de nodige hinder zorgen.
Hoe herken je een eikenprocessierups?
De eikenprocessierupsvlinder is een onopvallende, grijze nachtvlinder van een paar centimeter groot. Half april, begin mei komen uit de eitjes oranje rupsen. Ze zijn ongeveer 3 mm groot en leven in dichte groepen. Naarmate de rups groeit, verandert haar kleur in grijsgrauw en krijgt ze meer en meer brandharen. Je herkent ze aan hun manier van voortbewegen: ze kruipen in lange rijen achter elkaar naar de bladeren van de boom. Ze kunnen ook opeengehoopt onder een wit geweven net zitten. Na vijf vervellingsstadia zijn ze volgroeid in juli. Uit de pop komt in augustus de vlinder tevoorschijn. Vanaf de derde vervelling, dus van half mei tot midden juli, krijgen de rupsen irriterende brandharen.
Niet te verwarren met de spinselmot
De eikenprocessierups wordt makkelijk verward met de spinselmot omdat deze mot een soortgelijk wit spinsel aanmaakt. Ze kan een plant volledig kaal vreten. De spinselmot is echter volledig zonder gevaar voor de mens en de plant zelf herstelt zich makkelijk. Kijk daarom goed naar de soort plant waar het verschijnsel zich in voordoet: is dit wel of geen eik?
Preventie
In Vlaanderen en Nederland wordt volop gezocht naar alternatieve vormen van bestrijding zoals het aantrekken van natuurlijke vijanden van de rupsen, zoals mussen, mezen, vleermuizen, sluipwespen en sluipvliegen. Ook in je eigen tuin kan je dit toepassen door bijvoorbeeld:
- het uithangen van nestkastjes voor mezen en eventueel vleermuizen.
- het planten van verwilderingsbollen onder eiken zoals lelietje-van-dalen, bosanemoon, kievietsbloem, boshyacint, krokus, lenteklokje … Deze planten trekken insecten zoals de sluipwesp aan die de rupsen bejagen. Ook het aanleggen van takkenrillen van dood hout trekt zo'n insecten aan die op hun beurt mezen aantrekken die ook de rupsen mee zullen opeten.
Het preventief bestrijden met insecticiden raden we af omdat er teveel rupsen van andere vlindersoorten mee aangetast worden.
Wat als je een nest eikenprocessierupsen opmerkt?
Wij zorgen voor de bestrijding van nesten van eikenprocessierupsen op bomen die op openbaar domein staan. Merk je een nest op openbaar domein, verwittig ons dan zo snel mogelijk via team Omgeving, omgeving@zemst.be, 015 62 71 31.
Een nest van eikenprocessierupsen op privéterrein moet de eigenaar aanpakken. Hiervoor kan hij contact opnemen met een privéverdelger. Staat de boom dicht bij het openbaar domein, dan ben je verplicht de boom te laten behandelen.
Wat als je in aanraking komt met processierupsen?
- Spoel de ogen en de huid.
- Wrijf in met zalf tegen jeuk.
- Reflexspray kalmeert de jeuk, al is de spray daar niet echt voor bedoeld.
- ‘Strip’ de huid met plakband om brandharen te verwijderen (vlak na blootstelling).
- Was de kledij grondig met water en zeep (lang programma van de wasmachine op zo hoog mogelijke temperatuur).
Wat doe je beter niet?
- Raak de rupsen niet aan.
- Probeer de rupsen niet zelf weg te branden of met een hogedrukreiniger weg te spuiten. Zo verspreiden de brandhaartjes zich nog sneller.